• Slide1
  • Slide2
  • Slide3
  • Slide4
  • Slide5
  • Slide6

Ο "Ερωτόκριτος" στα Γρεβενά

 

Ο "Ερωτόκριτος" στα Γρεβενά

 

 

 

 Χάιδω Αγορογιάννη Βουτσά

 

    ερωτοκριτος 2Είναι γνωστό ότι πριν ακόμη ελευθερωθεί η Ελλάδα από τους Τούρκους, πολλοί ξένοι περιηγητές την επισκέφτηκαν και από τα γραφόμενά τους αντλούμε πολύτιμες πληροφορίες για τους υπόδουλους Έλληνες και ιδιαίτερα για τους βλάχους.

 

    Ο Άγγλος ταγματάρχης ROBERT STUART σε δημοσίευμά του στο Λονδίνο το 1868 με τίτλο «Οι Βλάχοι των ορέων της Πίνδου», γράφει για τους Βλάχους: «Η επιθυμία τους για τα γράμματα αναπτύχθηκε μεταξύ τους· επιλεγμένες συλλογές βιβλίων υπήρχαν στα σπίτια τους· οι σχέσεις τους με τους ξένους έκαναν πολλούς από αυτούς αληθινά πολύγλωσσους (γλωσσομαθείς)».

 

    Όταν οι WACE και THOMSON περιέγραφαν τα σπίτια της Σαμαρίνας, ανέφεραν ότι: «Στα περισσότερα σπίτια μπορεί να βρει κανείς λίγα βιβλία,αλλά αυτά όλα σχεδόν ανήκουν στα νεαρότερα μέλη της οικογένειας».

 

     Από τον τοπικό τύπο στα Γρεβενά, «ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ», 14 Απριλίου 2013, πληροφορήθηκα με ιδιαίτερη χαρά ότι σε μια γνωστή και μεγάλη οικογένεια Σαμαριναίων, ανήκε ένα μοναδικό και  σπάνιο βιβλίο, «Ο Ερωτόκριτος» του Βιτζέντζου Κορνάρου, αποδεικνύοντας  ότι η Σαμαρίνα δεν ήταν μόνο κτηνοτροφικό χωριό αλλά και κοιτίδα πολιτισμού και γραμμάτων.

 

    ερωτοκριτος 1Ο συγχωριανός μας φαρμακοποιός Σοφοκλής Κυπριτζής, γιος του Σιούλα (Ζήση) Κυπριτζή, δώρισε στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Γρεβενών ένα πολύτιμο βιβλίο, ένα μνημείο νεοελληνικού λόγου, την πρώτη έντυπη έκδοση του «Ερωτόκριτου» από το τυπογραφείο του Αντωνίου Βόρτολι στη Βενετία, το 1713. Υπάρχουν άλλα δύο μόνο αντίτυπά της,ένα στη Γεννάδιο Βιβλιοθήκη κι ένα στη Βερόνα της Ιταλίας. Με την ξεχωριστή αυτή χειρονομία ο Σοφοκλής αποχωρίστηκε «ένα οικογενειακό κειμήλιο από γενιές προγόνων» όπως γράφει ο τύπος.

 

    Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη με διευθυντή τον εργατικό και δραστήριο κ. Σίμο Ζαγκανίκα, φρόντισε για την επιμελημένη συντήρηση του βιβλίου από ειδικούς στον τομέα αυτό. Φωτοτυπημένο αντίγραφο του ξεχωριστού αυτού έργου της γλώσσας και της παράδοσης, τοποθετήθηκε σε ειδική βιτρίνα-έπιπλο σε περίοπτη θέση στην κεντρική αίθουσα της βιβλιοθήκης, ενώ το γνήσιο αντίτυπο βρίσκεται σε θυρίδα τράπεζας.

 

    Ο «Ερωτόκριτος» είναι αφηγηματικό ποίημα του Βιτζέντζου Κορνάρου (ποιητή από τη Σητεία της Κρήτης), σε ομοιοκατάληκτους δεκαπεντασύλλαβους με ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία, από τα λαμπρότερα και αξιολογότερα που γράφτηκαν στη νεοελληνική γλώσσα. Σαν χρόνος συγγραφής του ποιήματος θεωρείται η περίοδος της κρητικής ακμής, λίγο πριν το 1646 μέχρι λίγο πριν το 1669. Η υπόθεση του ποιήματος περιστρέφεται γύρω από τον έρωτα και την παλικαριά. Ο Κορνάρος μας διηγείται σε πάνω από 10.000 στίχους την ερωτική ιστορία τού Ερωτόκριτου και τής Αρετούσας, τις δυσκολίες και τα βάσανά τους ώς το τελικό αίσιο τέλος. Αισθητική ανάλυση του έργου δημοσίευσε ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης
(Νόμπελ Λογοτεχνίας 1963), το 1948. Έργο του Κορνάρου είναι και η «Θυσία του Αβραάμ.»

 

    «Απ’ ό,τι κάλλη έχει άνθρωπος, τα λόγια έχουν τη χάρη

 

      να κάμουσι κάθε καρδιά παρηγοριά να πάρει

 

      κι οπού κατέχει να μιλεί με γνώση και με τρόπο,

 

      κάνει και κλαίσι και γελούν τα μάτια των ανθρώπω».

 

                                                               Ερωτόκριτος

 

 

 

 Βιβλιογραφία

 

1.ΟΙ ΝΟΜΑΔΕΣ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ

 

   A.WACE-M.THOMPSON              σελ.96

 

 

 

2.ΞΕΝΟΙ ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΒΛΑΧΟΥΣ

 

                 2.Αγγλόφωνοι

 

                 (1160-2000)                        σελ.281-282

 

             Γιώργη Έξαρχου                    

 

 

 

3. ΠΑΠΥΡΟΣ ΛΑΡΟΥΣ ΜΠΡΙΤΑΝΝΙΚΑ          τ.24ος  σελ.374

 

 

 

4.ΜΕΓΑΛΗ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ  τ.9ος σελ.621