• Slide1
  • Slide2
  • Slide3
  • Slide4
  • Slide5
  • Slide6

Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΑΝΩΡ

Ο Όσιος Νικάνωρ

 

 

nikanorΟ Όσιος Νικάνωρ γεννήθηκε το 1491 μ.Χ. στη Θεσσαλονίκη. Οι γονείς του ήταν ο Ιωάννης και η Μαρία. Ήταν ευσεβείς, πιστοί, πλούσιοι και κατοικούσαν στην συνοικία του Αγίου Μηνά. Τα χαρίσματα που τους χαρακτήριζαν ήταν η ευγένεια, η ευσπλαχνία, αλλά κυρίως η πίστη και η χριστιανική αρετή. Ήταν ελεήμονες και είχαν κάνει έργο ζωής την αγάπη και την προσφορά προς τους πάσχοντες συνανθρώπους τους. Για πολλά χρόνια, όμως, δεν είχαν αποκτήσει παιδιά. Η μητέρα του Οσίου, κάθε μέρα προσευχόταν στην εκκλησία του Αγίου Μηνά να τους δώσει ο Θεός ένα παιδί. Οι προσευχές, οι νηστείες και οι αγρυπνίες των γονέων του εισακούσθηκαν από το Θεό και κατά την ώρα που η μητέρα του προσευχόταν στο Ναό του Αγίου Μηνά, της αποκαλύφθηκε το θέλημα του Κυρίου: «Εισήκουσε ο Θεός τας δεήσεις σου ω γυνή ως ποτέ της χήρας Άννης και έλυσε τα δεσμά της στειρώσεως σου μόνο πορεύου εις τον οίκον σου και θέλεις συλλάβεις και γεννήσεις Υιόν όστις θέλει γίνει δοχείον καθαρόν του Παναγίου Πνεύματος και πολλούς θέλει εισάγει εις τον Κύριον δια της αγγελικής αυτού και εναρέτου διαγωγής». Έτσι, ως Θείο δώρο ήρθε στον κόσμο ο Νικόλαος (αυτό ήταν το κοσμικό όνομα του Αγίου). Οταν έγινε πέντε χρονών, οι γονείς του τον έστειλαν σε ένα ενάρετο δάσκαλο για να μάθει τα πρώτα του γράμματα όπου από μικρή ηλικία φάνηκε η ευφυία του και η εξυπνάδα του, αλλά και η πρόοδός του στα γράμματα και στην πνευματική ζωή.

Ο νεαρός Νικόλαος από μικρός κατάλαβε την κλήση του Θεού και μοναδικός του πόθος ήταν να μονάσει και να γίνει μιμητής των οσίων πατέρων της εκκλησίας μας. Ήθελε σ' όλη του τη ζωή να υπηρετήσει ολοκληρωτικά τον Κύριο. Γι' αυτό περνούσε τη ζωή του με νηστείες, αγρυπνίες και προσευχές.
Μετά το θάνατο και των δύο γονέων του, ο Νικόλαος και ενώ είχε κληρονομήσει μια πολύ μεγάλη περιουσία, με την οποία μπορούσε να αποκτήσει τιμές και αξιώματα, τη μοίρασε στους φτωχούς και τα ορφανά και ακολούθησε τη μοναχική ζωή. Ελεύθερος πλέον από κάθε εγκόσμια ανάγκη γίνεται μοναχός με το όνομα Νικάνωρ. Το όνομα αυτό είναι αρχαίο Μακεδονικό που το έφεραν αξιωματικοί του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά και χριστιανικό που το είχε ένας από τους επτά διακόνους του αρχιδιακόνου καί πρωτομάρτυρα Στεφάνου και σημαίνει νικητής ανδρών. Ως μοναχός πολλαπλασίασε τα χαρίσματα που του δώσε ο Θεός.
Η φήμη που απέκτησε, έφθασε στο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης ο οποίος τον χειροτόνησε διάκονο και πρεσβύτερο με σκοπό να τον κάνει διάδοχο του. Ως κληρικός της Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης ο Νικάνωρ επέδειξε μεγάλο ζήλο και η προσφορά του ήταν αξεπέραστη. Η ώρα όμως είχε φθάσει για εκείνο που τον είχε προορίσει ο Θεός. Σε μια από τις νυχτερινές του προσευχές και ενώ ικέτευε με θερμά δάκρυα τον Θεό, άκουσε φωνή από τον ουρανό να του λέγει: «Νικάνωρ έξελθε εκ της γης σου και εκ της συγγενείας σου και πορεύου εις το Καλλιστράτου όρος και αγωνίσου εκεί καλώς και εγώ θα είμαι μαζί σου να σε διαφυλάττω όλες τις ημέρες της ζωής σου και θα κάνω το όνομα σου ξακουστό και θα σε δοξάσω εις πάντας τους αιώνας». Ύστερα απ' αυτή τη Θεϊκή εντολή ο Άγιος έφυγε από τη Θεσσαλονίκη σε σχετικά νεαρή ηλικία, περίπου 27 ετών και τράβηξε να πάει εκεί όπου τον είχε καλέσει ο Θεός. Μια παλιά παράδοση λέει πως ο όσιος Νικάνωρας ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη με το σύγχρονό του Διονύσιο, που τον ακολούθησε για να πάνε να ασκητέψουνε μαζί. Στη μέση της διαδρομής, ο Διονύσιος άλλαξε πορεία και έμεινε σε μια σκήτη (Σκήτη Προδρόμου πάνω από τον Αλιάκμονα) κοντά στη Βέροια. Αργότερα αναχώρησε προς τον Όλυμπο, όπου ίδρυσε το μεγάλο ομώνυμο μοναστήρι. Συνεχίζοντας μόνος του την πορεία του ο όσιος Νικάνωρας, στα χωριά που συναντούσε, δίδασκε ως άλλος απόστολος τους απελπισμένους χριστιανούς να φυλάγουν την πίστη τους. Αφού πέρασε από τη Βέροια, τα Σέρβια και την Κοζάνη προχώρησε προς τα χωριά των Βεντζίων (Γρεβενά) και από κει συνεχίζοντας το δρόμο του, έφθασε στο Καλλίστρατο όρος, τον τελικό του προορισμό.

Το όρος Καλλίστρατο είναι ένα απόκρημνο βουνό δίπλα και βορειοδυτικά της Βουνάσας (βουνό μεταξύ Γρεβενών και Δεσκάτης), το οποίο υψώνεται στο εσωτερικό της στροφής που κάνει ο ποταμός Αλιάκμονας κοντά στο χωριό Ελάτη της Κοζάνης, πριν πάρει την κατεύθυνση προς τα Σέρβια. Έχει ύψος 150 μέτρα περίπου από τη βάση του και χωρίζεται από τη Βουνάσα με βαθύ ημικυκλικό φαράγγι, που στην κοίτη του κυλάνε ορμητικά τα νερά του Αλιάκμονα βρέχοντάς το και από τις τρεις πλευρές του και μεταβάλοντάς το σε χερσόνησο. Την ονομασία του την πήρε από έναν παλιό ασκητή, τον Καλλίστρατο, που ασκήτεψε και εκοιμήθη εκεί σε ένα σπήλαιο.

askitarioΦτάνοντας ο Όσιος στον πετρώδη αυτό και δύσβατο τόπο, αντίκρισε πάνω από το χείλος του ποταμού, ψηλά στους βράχους, ένα δυσανάβατο σπήλαιο. Ανεβαίνοντας με πολύ μεγάλη δυσκολία αντίκρυσε στο σπήλαιο ερείπια από μονύδριο του Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, που είχε κτίσει ο παλιός ασκητής Καλλίστρατος. Βλέποντας ο Άγιος Νικάνωρας το ήσυχο αυτό μέρος, έλαβε εσωτερική πληροφορία από τον Κύριο ότι εδώ θα είναι η ασκητική του παλαίστρα και ανακαίνισε το παλιό μονύδριο. Δόξασε το Θεό και άρχισε να επιδίδεται σε ασκητικούς αγώνες. Πέρασαν 16 ολόκληρα χρόνια σκληρού αγώνα με τη σάρκα και τους δαίμονες. Αγρυπνίες, νηστείες και κόποι για την αγάπη του Χριστού. Η σιωπή και η έλλειψη ανθρώπινης παρηγοριάς τον έκαναν δοχείο του Άγιου Πνεύματος.

zavorda1Κατόπιν ίδρυσε την Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού ή Ιερά Μονή Ζάβορδας. Το μοναστήρι το ίδρυσε με αποκάλυψη του ιδίου του Χριστού, αφού βρήκε την εικόνα του Σωτήρος Χριστού, κρυμμένη από την εποχή της εικονομαχίας.
Η φήμη του απλώθηκε παντού όπως του είχε πει ο Κύριος. Πλήθος ανθρώπων από τη γύρω περιοχή έτρεχε στο μοναστήρι να ευλογηθεί από τον Άγιο, ν΄ ακούσουν την ψυχοσωτήρια διδασκαλία το και να θεραπευτούν, αφού τα θαύματα που έκανε ο Όσιος, ήταν πάρα πολλά. Ό Άγιος αφού έζησε ενάρετα και αγγελικά, ήρθε ο καιρός να μεταβεί στην άλλη ζωή. Προγνώρισε το θάνατό του και κάλεσε γύρω του μοναχούς και λαϊκούς τους ευλόγησε, τους συμβούλεψε και παρέδωσε το πνεύμα του στο Χριστό, στις 7 Αυγούστου 1549 μ.Χ. Οι μοναχοί της Μονής θρήνησαν τον Άγιο που τους παρηγορούσε και τον έθαψαν σε παρεκκλήσι της Μονής. Από τότε το αγιασμένο λείψανό του τελεί ως σήμερα πολλά θαύματα. Η μνήμη του εορτάζεται στις 7 Αυγούστου (ημέρα της κοίμησής του και μια ημέρα μετά την πανήγυρη της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος).

zavordaΗ ημέρα της μνήμης του Οίου Νικάνορα εορτάζεται με αρχιερατική Θεία Λειτουργία και πλήθη κόσμου συρρέουν από όλη τη Δυτική Μακεδονία και τη Βόρεια Θεσσαλία, για να προσκυνήσουν το ιερό λείψανο του Αγίου. Παλαιότερα υπήρχε άβατο για τις γυναίκες και γινόταν καί δεύτερη λειτουργία, στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που είναι κάτω από το Μοναστήρι. Το άβατο ήδη εδώ και μερικά χρόνια έχει καταργηθεί με απόφαση του μακαριστού Μητροπολίτη Γρεβενών κυρού Σεργίου. Μετά τη Θεία Λειτουργία, το Μοναστήρι σύμφωνα με την παλιά παράδοση παραθέτει κοινό γεύμα στους προσκυνητές.
Στο μεγάλο σεισμό της 13ης Μαΐου 1997, το Μοναστήρι υπέστη σοβαρότατες ζημιές. Οι μακροχρόνιες προσπάθειες όμως και οι κόποι του αείμνηστου Μητροπολίτη κυρού Σεργίου απέδωσαν και κατάφερε να αναστηλώσει τη Μονή εκ βάθρων. Τώρα το μοναστήρι της Ζάβορδας στέκει ξανά και πιο λαμπερό στο Καλλίστρατο όρος και αποτελεί φάρο Ορθοδοξίας σε όλη την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.

 

 

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Νίκης εἴληφας, ἄφθαρτον στέφος, πάτερ ὅσιε, παρὰ τοῦ Κτίστου, τῶν σῶν ἀγώνων ἀντάξιον ἔπαθλον· τὴν γὰρ πατρίδα λιπὼν τὴν ἐπίγειον, τῆς οὐρανίου οἰκήτωρ γεγένησαι· ὅθεν πάντες σὲ πίστει καὶ πόθῳ γεραίρομεν· χαίροις Νικάνορ, Ὁσίων ὁμόσκηνε.