• Slide1
  • Slide2
  • Slide3
  • Slide4
  • Slide5
  • Slide6

Ιστορία του Συλλόγου

Η ιστορία του Συλλόγου των εν Θεσσαλονίκη Γρεβενιωτών

 

Ο τόπος

 

   Ο Νομός Γρεβενών είναι από τους νεότερους διοικητικά νομούς της Ελλάδας. Ιδρύθηκε με το υπ' αριθμ.: 4398/30-10-1964 Νομοθετικό Διάταγμα "Περί Ιδρύσεως Νομών Πειραιώς και Γρεβενών και άλλων τινών διατάξεων", με την απόσπαση της επαρχίας των Γρεβενών από το Νομό Κοζάνης, καθώς και του Δήμου Δεσκάτης και των Κοινοτήτων Δασοχωρίου και Παρασκευής από το Νομό Λάρισας. Έδρα του νομού είναι η πόλη των Γρεβενών.

   Μαζί με τους Νομούς Κοζάνης, Καστοριάς και Φλώρινας αποτελούν την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.

   Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής του 2011, ο πληθυσμός του Νομού Γρεβενών είναι περίπου 31.500 άτομα και η πυκνότητα του πληθυσμού είναι περίπου14 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Η πόλη των Γρεβενών, έχει 26.000 κατοίκους περίπου και είναι χτισμένη σε υψόμετρο 530 μ.

 

Η ιστορία

 

   Η περιοχή που σήμερα οριοθετούμε ως νομό Γρεβενών, στην αρχαιότητα ήταν μοιρασμένη. Το πεδινό της τμήμα, μαζί με τις επαρχίες Ανασελίτσας και Κοζάνης - Σερβίων, αποτελούσαν  Μακεδονικό κρατίδιο της Άνω Μακεδονίας με το όνομα Ελιμεία. Το   ορεινό τμήμα του νομού, ανήκε στις ανατολικές επικράτειες της Τυμφαίας Χώρας, περιοχής που απλωνόταν κυρίως μέσα στην Ήπειρο. Αργότερα εντάχθηκαν στο ευρύτερο Μακεδονικό κράτος.
  Στα ρωμαϊκά και στα βυζαντινά χρόνια τα Γρεβενά έχασαν το μεθοριακό χαρακτήρα τους και μεταβλήθηκαν σε μια απόμακρη περιοχή της ενδοχώρας.

  Κατά την Τουρκοκρατία η περιοχή ακολούθησε την ιστορική περιπέτεια όλου του Ελληνισμού. Κατά το 18ο αιώνα μέσα στο πνεύμα του Διαφωτισμού, που έρχεται από την Ευρώπη, αρχίζει η Εθνική αφύπνιση. Ο Κοσμάς ο Αιτωλός κηρύσσει σε πολλά χωριά των Γρεβενών, παροτρύνοντας της υπόδουλους Έλληνες να ιδρύσουν σχολεία και εκκλησίες. Στη συνέχεια ο πληθυσμός της, με κορυφαίους κλεφταρματολoύς από τα σπλάγχνα του, όπως ο Γιαννούλης Ζιάκας και ο γιός του Θεόδωρος, καθώς και ο μοναχός Δημήτριος από τη Σαμαρίνα, αγωνίστηκε να κρατήσει ακμαίο το εθνικό φρόνημα και την εθνική ελληνική συνείδηση.

   Λίγο πριν την έναρξη του Α΄ Βαλκανικού πολέμου δολοφονείται ο μητροπολίτης Γρεβενών Αιμιλιανός Λαζαρίδης από της Τούρκους. Ένα χρόνο μετά, της 13 Οκτωβρίου 1912 έλαμψε και στα Γρεβενά το φως της ελευθερίας.

Σύγχρονη εποχή

 

   Τα Γρεβενά έχουν καλή σχετικά ρυμοτομία και αρκετές πλατείες. Βέβαια , όπως και άλλες πόλεις της Ελλάδας στις δεκαετίες του ’70 και του ’80, έχασαν το χαρακτήρα τους και αυτό που τα χαρακτηρίζει πλέον είναι οι πολλές πολυκατοικίες.

Υπάρχουν πολλά μνημεία που μαρτυρούν την ιστορία της πόλης. Χαρακτηριστικό είναι το εντυπωσιακό ρολόι της πλατείας Ελευθερίας. Εντυπωσιακό επίσης είναι και το υπαίθριο θέατρο στην περιοχή Καστράκι, με θαυμάσια ακουστική και 2000 θέσεις  για  τους θεατές.

   Το χιονοδρομικό κέντρο της Βασιλίτσας (40 χλμ. από τα Γρεβενά) είναι γνωστό στο πανελλήνιο και προσελκύει πολλούς σκιέρ και τουρίστες. Η διαδρομή που οδηγεί στο χιονοδρομικό, είναι γεμάτη από καινούρια, πολυτελή ξενοδοχεία και παραδοσιακούς ξενώνες, κατάλληλα για κάθε απαιτητικό επισκέπτη.

  Το ταξίδι στα Γρεβενά είναι μια εμπειρία μοναδική! Το  χιονοδρομικό της Βασιλίτσας, η παρθένα φύση της Βάλια Κάλντα (καταφύγιο της καφέ αρκούδας), ο Βενέτικος και ο Αλιάκμονας, ορμητικά ποτάμια που καθορίζουν στο πέρασμά τους ιστορικά γεφύρια, μοναδικά δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής, οι αλπικές λίμνες σε υψόμετρο 2000μ. και τα ζωντανά χωριά στα 1400μ. με τα παραδοσιακά φαγητά είναι μερικές μόνο από τις ομορφιές του τόπου.

  Τα μοναστήρια της περιοχής, με κορυφαίο το μοναστήρι του οσίου Νικάνορα στη Ζάβορδα, τη μονή της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Σπήλαιο, των Ταξιαρχών στο ομώνυμο χωριό, καθώς και άλλα μικρότερα, αποτελούν τρανταχτές αποδείξεις της πίστης των Γρεβενιωτών και είναι πόλος έλξης για τους κατοίκους των γειτονικών νομών.          

  Πριν από μερικά χρόνια, τα Γρεβενά ανακηρύχθηκαν επισήμως «πόλη των μανιταριών» και οι κάτοικοί τους πρωτοστατούν στην έρευνα, την καταγραφή, την ανάδειξη και την πολύπλευρη αξιοποίηση του φυσικού τους πλούτου, πολιτιστικά, οικονομικά και κοινωνικά.

   Τέλος, εδώ και αρκετά χρόνια πραγματοποιούνται στα Γρεβενά και ιδιαίτερα στην περιοχή της Μηλιάς, παλαιοντολογικές έρευνες και ανασκαφές από το Α.Π.Θ.  Το 2007 ανακαλύφθηκαν οι μεγαλύτεροι χαυλιόδοντες στον κόσμο από ένα μαστόδοντα του είδους Mammut borsoni. Οι έρευνες συνεχίζονται και η μελέτη των ευρημάτων εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για το παλαιο-περιβάλλον του ελλαδικού χώρου, αλλά και γενικότερα της περιοχής της ΝΑ Ευρώπης. Το επόμενο βήμα είναι η ανέγερση του Παλαιοντολογικού Μουσείου Μηλιάς Γρεβενών για την ανάδειξη και τη μελέτη των καταπληκτικών ευρημάτων της περιοχής. 

 

 

Ο Σύλλογος

 

   Ο Σύλλογος των εν Θεσσαλονίκη Γρεβενιωτών ιδρύθηκε το 1952.
Την ανάγκη ύπαρξης του Συλλόγου, που θα συγκέντρωνε τους πολλούς Γρεβενιώτες της Θεσσαλονίκης για κοινή δράση και αποτελεσματικότητα, συνέλαβαν οι ανήσυχοι και δραστήριοι Ιωάννης Παπαστεργίου και Γεώργιος Στεργιάδης, οι οποίοι υπήρξαν και οι πρώτοι πρόεδροι του.

   Αμέσως μετά την ίδρυσή του, ο Σύλλογος Γρεβενιωτών εντάχθηκε στην Ομοσπονδία Δυτικομακεδονικών Σωματείων Θεσσαλονίκης και από τότε αποτελεί δυναμικό μέλος της.

 

   Οι σκοποί του Συλλόγου, όπως περιγράφονται στο καταστατικό του, είναι:

1. Η διενέργεια διαλέξεων, μελετών και δημοσιεύσεων πάνω στο λαογραφικό και αρχαιολογικό υλικό του Νομού Γρεβενών, πάνω στα ήθη, τα έθιμα καθώς και στις πλουτοπαραγωγικές πηγές αυτού.

2. Η διοργάνωση γιορτών και συναυλιών με βάση τα δημοτικά τραγούδια του τόπου και τους τοπικούς χορούς.

3. Η ίδρυση στη Θεσσαλονίκη και τα Γρεβενά λαογραφικού Μουσείου για την περισυλλογή κάθε υλικού που έχει σχέση με την ιστορία και τα έθιμα του τόπου.

4. Η οργάνωση και λειτουργία στη Θεσσαλονίκη Λέσχης Γρεβενιωτών (εντευκτήριο).

5. Η έκδοση περιοδικού και γενικά κάθε άλλο νόμιμο μέσο το οποίο θα έκρινε πρόσφορο η Γενική Συνέλευση των μελών ή το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου και

6. Η παροχή βοήθειας στους πάσχοντες ιδιαίτερα στους άπορους φοιτητές για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών τους ή υγειονομική τους περίθαλψη.

 

   Η παρουσία του Συλλόγου των Γρεβενιωτών στα συλλογικά πράγματα της Θεσσαλονίκης τα τελευταία 50 χρόνια, υπήρξε αισθητή και συνεχής, με προέδρους, πέρα από τους προαναφερθέντες, τους: Κωνσταντίνο Στεργιάδη (ο οποίος στη συνέχεια διετέλεσε για πολλά χρόνια και πρόεδρος της Ομοσπονδίας Δυτικομακεδονικών Σωματείων Θεσσαλονίκης), Ηλία Ζαμανάκο, Θωμά Ευθυμιόπουλο, Χρήστο Καρέτσο, Αθανάσιο Στεφανή, Ναπολέοντα Ντίνο, Δημήτριο Λαγούδη, Ευθύμιο Παπαευθυμίου, Δημήτριο Ρίγγο, Αθανάσιο Οικονόμου, Ελένη Αδάμου και το  σημερινό πρόεδρο Ιωάννη Πάκα.

   Ο Σύλλογος στεγάζεται σε ιδιόκτητο γραφείο, στην οδό Βασιλέως Ηρακλείου 10, το οποίο αποκτήθηκε το 1994 με χρήματα από τις συνδρομές των μελών του. 

   Οι δραστηριότητες που έχει να επιδείξει είναι πολύμορφες και πολυπληθείς και καλύπτουν όλους τους επιδιωκόμενους σκοπούς του συλλόγου. Κυρίως επικεντρώνονται σε διαλέξεις και ομιλίες με θέματα τοπικού και γενικότερου ενδιαφέροντος, που πραγματοποιούνται στη Θεσσαλονίκη και στα Γρεβενά. Επίσης στην ανάδειξη της συγγραφικής και πολιτιστικής προσπάθειας ανθρώπων με καταγωγή από τα Γρεβενά.

 Παλαιότερα, δημιουργήθηκε Παγγρεβενιώτικη Επιτροπή προώθησης των θεμάτων των Γρεβενών, η οποία, σε συνεργασία και με την Ομοσπονδία Δυτικομακεδονικών Σωματείων Θεσσαλονίκης, βοήθησε στην πραγματοποίηση πολλών και σπουδαίων έργων στα Γρεβενά.

Ένα μνημείο που κατασκευάστηκε με δαπάνες του συλλόγου είναι και η προτομή του δάσκαλου Θεόδωρου Θεοδωρίδη, το 2005, στο Καστράκι.  Επίσης συμμετείχε ενεργά στα Παγγρεβενιώτικα Συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν υπό την αιγίδα του Δήμου Γρεβενών.

   Στα επιτεύγματα του Συλλόγου περιλαμβάνεται, επίσης, η δημιουργία παραδοσιακού χορευτικού συγκροτήματος, που με διαρκή προσπάθεια διαπρέπει σε όλες τις εκδηλώσεις που λαμβάνει μέρος. Έχει στο ιστορικό του πολλές τηλεοπτικές εμφανίσεις και συμμετοχές σε ντοκιμαντέρ με παραδόσεις, ήθη, έθιμα και τραγούδια της περιοχής των Γρεβενών.  Συμμετέχει ανελλιπώς, από την αρχή της δημιουργίας του, σε χορευτικές εκδηλώσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό και δίκαια χαρακτηρίζεται «το στολίδι» του Συλλόγου μας!

  Για αρκετά χρόνια ο Σύλλογος εξέδιδε και συντηρούσε με τη βοήθεια των μελών του καθώς και τοπικών φορέων των Γρεβενών, το τριμηνιαίο περιοδικό «Το γεφύρι της επικοινωνίας μας». Το εξαιρετικό αυτό περιοδικό είχε σα σκοπό να γίνει η γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των Γρεβενιωτών της Θεσσαλονίκης. Το σκοπό του αυτό, τον πέτυχε απόλυτα για όλα τα χρόνια της κυκλοφορίας του και βοήθησε πάρα πολλούς Γρεβενιώτες να παρουσιάσουν το έργο τους, καθώς επίσης και να αναδείξει όλες τις ομορφιές του τόπου καταγωγής. Κατέγραψε πολλές γνωστές και άγνωστες ιστορικές στιγμές των Γρεβενών και ανέσυρε από τη λήθη παλιά έθιμα της πατρίδας μας.

  Όμως ο κόσμος  μας συνεχώς αλλάζει και ο έντυπος λόγος αντικαθίσταται από τον ψηφιακό. Προσαρμοζόμενος και ο Σύλλογος Γρεβενιωτών στις νέες συνθήκες, απέκτησε ιστοσελίδα με τον ίδιο τίτλο με το περιοδικό (www.gefiri.gr). Σκοπός είναι όλοι οι Γρεβενιώτες της Θεσσαλονίκης και κυρίως η νέα γενιά να μπορούν να επικοινωνήσουν εύκολα και γρήγορα μεταξύ τους. Επιπλέον, συμμετέχει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook).

   Οι ετήσιοι χοροί  του Συλλόγου σε μεγάλες αίθουσες της πόλης, σημειώνουν μεγάλη επιτυχία, με τη συμμετοχή πολλών Γρεβενιωτών και των φίλων τους.

   Επίσης, καθιερώθηκε ετήσιος εκκλησιασμός στη γιορτή του πολιούχου των Γρεβενών Αγίου Αχιλλίου και συμμετοχή στη γιορτή της μάχης του Σπηλαίου Γρεβενών με οπλαρχηγό το θρυλικό Θεόδωρο Ζιάκα ο οποίος, το 1854, αντιμετώπισε 12.000 Τούρκους και θαυμάστηκε για τον ηρωισμό του. Χαρακτηριστικό είναι το γνωστό δημοτικό τραγούδι:


«Εσείς βουνά των Γρεβενών και πεύκα του Μετσόβου...».

   Ο Σύλλογος των εν Θεσσαλονίκη Γρεβενιωτών, παρ’ όλες τις δύσκολες συνθήκες των καιρών, θα συνεχίσει την προσπάθεια για επικοινωνία των μελών του και θα καταφέρει όπως μέχρι σήμερα, να φέρει εις πέρας το έργο του για την πραγματοποίηση των σκοπών που όρισαν οι ιδρυτές του.

 

Τρέχον Διοικητικό Συμβούλιο

 
Πρόεδρος: Ιωάννης Πάκας
Αντιπρόεδρος: Ευάγγελος Δρίζης
Γενική Γραμματέας: Αθανάσιος Οικονόμου
Ταμίας: Δημήτριος Ζαψαλής
Μέλος: Ελένη Αδάμου
Μέλος: Ζωή Μπασδαγιάννη
Μέλος: Χριστίνα παπαδοπούλου